ناتوانی آموخته شده : کشف دردناک مارتین سلینگمن

ناتوانی آموخته شده مفهومی است که در قرن اخیر معرفی شده و تاکید به این نکته دارد که این رنج نیست که به ناامیدی منجر می شود. بلکه این فکر که کنترلی بر شرایط ندارید، متوقفتان می کند.

سال ۱۹۶۴ : مارتین سلیگمن و استیو مایر

دو دانشجوی سال اولی دکترای روان شناسی با نام های مارتین سلیگمن و استیو مایر سگی را در قفس قرار می دهنذ که به پنجه پشتی اش شوک های التریکی تصادفی و بدون هشدار قبلی وارد می شود. اگر سگ کاری نکند، شوک پنج ثانیه طول می کشد. اما اگر سگ بینی اش را روی صفحه جلوی قفس فشار بدهد، شوک زودتر تمام می شود.

در یک قفس مجزا، سگ دیگری همان شوک ها را با همان بازه های زمانی دریافت می کند، اما صفحه و دکمه ای برای فشار دادن وجود ندارد. به عبارت دیگر، هر دو شگ همان میزان شوک را دقیقا در زمان های واحد دریافت می کنند، اما فقط سگ اول می تواند مدت هر شوک را کنترل کند. بعد از ۶۵ شوک هر دو سگ را به قفس های خانگی شان برمی گردانند و سگ های جدیدی برای تکرار این فرایند قرار داده می شوند.

جعبه شاتل

روز بعد، سگ ها یکی یکی در یک قفس متفاوت به نام جعبه شاتل قرار می گیرند. وسط این قفس، یک دیوار کوتاه است که ارتفاعش به قدری است که سگ ها بتوانند از روی آن بپرند. یک صدای بلند از نزدیکی شوک خبر می دهد که این بار از کف آن نیمی از جعبه شاتل می آید که سگ رویش ایستاده است. تقریبا همه سگ هایی که روز قبل کنترل شوک ها را در دست داشتند، یاد می گیرند که از روی مانع بپرند. آن ها وقتی صدا را می شنوند، از روی دیوار می پرند تا در امان باشند.

در مقابل دو سوم سگ هایی که روز قبل کنترلی روی شوک ها نداشتند، فقط ناله کنان همان جا می نشینند و منتظر پایان مجازات می مانند. این آزمایش برای اولین بار اثبات کرد که این رنج نیست که به ناامیدی منجر می شود. بلکه این فکر که کنترلی بر شرایط ندارید، متوقفتان می کند و این یعنی ناتوانی آموخته شده !

مطالعه کنید :  عیدی به سبک استادی تغییر : زندگی شخصی و کاری

عدم اعتقاد به ناتوانی آموخته شده

وقتی اولین بار مارتین و استیو پیشنهاد کردند که حیوانات و انسان ها می توانند درماندگی و ناامیدی را یاد بگیرند، محققان دیگر نظریه آن ها را کاملا پوچ تلقی کردند. هیچ کس در آن زمان این احتمال را جدی نگرفت که سگ ها  هم می توانند افکاری داشته باشند که بعدها بر رفتارشان تاثیر بگذارد.

خوش بینی آموخته شده

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *